Pedodonti, yani çocuk diş tedavisi, 0 ile 12 yaş arasındaki bebek ve çocukların süt dişleri ile birlikte kalıcı dişlerinde meydana gelebilen problemleri tedavi eden bir anabilim dalıdır. Çocuklar ile ilgilenen çocuk diş hekimlerine ise pedodontist adı verilmektedir. Çocuk diş tedavisi, özellikle süt dişlerinin dökülmesi sırasında sıkça başvurulan bir tedavidir.
İçerikte Neler Okuyacağım?
Genel olarak çocuk diş tedavisi, 12 yaşa kadar olan çocukları kapsamaktadır. Artık gelişimini tamamlamaya doğru giden 12 yaş sonrası çocuklar için ise diş hekimleri tedavi konusunda yardımcı olacaktır. Süt dişleri bebekler henüz daha 6 aylıkken çıkmaya başlar ancak bu durum da bebekten bebeğe değişebiliyor. 20 süt dişi bulunur ve genel yapı olarak farklı olduğundan, çabuk aşınabilir ve çürük olma ihtimali yüksektir.
Bu sebeple çocukların diş çürüğü oluşturabilecek gıdalardan kaçınması gerekir.
Çocuklar 6 yaşına geldiğinde ise kalıcı dişleri çıkmaya başlar. Bu süreç içine girildiğinde süt dişleri de dökülmeye başlar. Dişlerin dökülmemesi ya da çürümesi sebebiyle, yeni gelecek kalıcı dişlerin yamuk çıkması ya da çarpık olması muhtemeldir. Bu sebeple de pedodontist ile görüşmekte fayda vardır.
Çocuk Diş Tedavisi Nasıl Yapılır?
6 yaşında çıkmaya başlayan kalıcı dişler, süt dişlerinin dökülmesinden itibaren başlar. Ancak belirttiğimiz gibi, yapısı gereği süt dişleri çürük olma ihtimali yüksek olan dişlerdir. Çünkü farklı bir yapıya sahiptirler. Bu durumda karışık diş döneminden geçen çocuklarda, süt dişlerinin çürük olması tedavi gerektiren bir durumdur. Çünkü çürük süt dişleri, yerine gelen kalıcı dişlere kökten ve dıştan zarar verebilir.
Bu dönemde pedodonti anabilim dalı sayesinde mevcut çürük dişlerin yeni gelen kalıcı dişlere zarar vermesi engellenir. Zaten bu durum, mevcut diş sağlığı ile birlikte hastanın genel sağlığına da etki eder. Çocuğunuzda böyle bir problem gözlemlemiş iseniz, başvurmanız gereken hekimler pedodontist hekimlerdir.
Pedodontistler Ne İş Yapar?
Pedodonti anabilim dalı, pedodontist hekimler tarafından çocuk diş tedavisi olarak karşımıza çıkıyor. 0 ile 12 yaş arasındaki çocuklarda uygulanan tüm yöntemler pedodontist hekimler tarafından uygulanmaktadır.
Pedodontistlerin bazı görevleri şunlardır:
- Çocuklar için diş bakımı, diş fırçalama eğitimi, genel diş sağlığı bilgilendirmesi
- Fissür örtücü işlemler ve flor uygulamaları
- Sağlıklı ve düzenli beslenme ve diş sağlığının önemi
- Kalıcı ve süt dişlerinde meydana gelen çürüklerin giderilmesi ve tedavisi
- Çürük sebebiyle yitirilen dişler yerine kuron kaplama
- Kanal tedavisi
- Kaza sonrası oluşan diş hasarının tedavisi
- Diş çekimi
- Aileden gelen diş hastalıklarının tedavisi.
Pededonti Tedavisi Türleri Nelerdir?
Çocukların diş tedavilerinde her zaman için pedodontist tercih edilmelidir. Bunun nedeni ise çocukların diş hekimi korkusunu yenebilmelerinde alanında uzman olan bir doktora ihtiyaç duyulmasıdır. Özellikle pedodontistler, çocukların sadece dişleri değil aynı zamanda diş hekimine yaklaşımını da dikkate alabilen kişilerdir. Böyle durumlarda çocuk diş hekimliği tedavileri arasında şunlar yer alır:
Koruyucu Tedaviler: Bu tedaviler arasında flor uygulamaları, fissür örtücüler ve düzenli kontroller yer alır. Flor uygulamaları dişlerin çürümesini önlemek için yapılırken fissür örtücüler azı dişlerinde bulunan çukurları kapatmak için yapılır.
Dolgu ve Kanal Tedavileri: Bu tedaviler arasında daimi diş dolguları yanında süt dişi dolguları ile kanal tedavisi yer alır.
Diş Çekim Tedavisi: Enfeksiyon ya da çeşitli nedenlerle tedavisi olmayan durumdaki dişlerin çekimi yapılmaktadır. Aynı zamanda erken kaybedilen süt dişlerinin de yerine kalıcı dişlerin doğru çıkması için birtakım tedaviler uygulanır.
Ortodontik Tedaviler: Bu tedaviler arasında erken dönem ortodontik tedaviler bulunur. Çenenin dar olması, çapraşıklık gibi sorunlar giderilmeye çalışılır. Bunların yanında ağız içi apareyler sayesinde parmak emme gibi kötü alışkanlıkların önüne geçilir.
Acil Müdahale ve Travma Etkileri: Çocukların darbe alan dişlerine acil müdahale yapılabilir. Düşme nedeniyle kırılan dişlerin acil olarak tedavi edilmesi gerekir. Aynı zamanda yanak, dil ve dudak yaralanmalarına yönelik olarak da işlemler yapılmaktadır.
Bunların yanında periodontal tedaviler, sedasyon ve genel anestezi ile yapılan işlemler, tükürük ve plak analizi gibi işlemlerde yapılabilir.
Pededonti Bölümünde Uygulanan Testler ve Tanı
Çocuk diş hekimliği alanında tedavi sürecine geçilmeden önce tanı sürecinin tamamlanması gerekir. Çocukların ağız ve diş sağlığını tehdit eden problemlerin oluşması halinde kapsamlı olarak bir değerlendirme yapılması önemlidir. Bu süreçte gerek diş etlerinin sağlığı gerekse çene yapısı gibi birçok detay dikkate alınır. Bunların yanında sağlıklı bir ağız yapısına sahip olabilmeleri için çocuk diş hekimliği alanında şu testler önemlidir:
Diş Röntgeni
Diş ve çene yapısını daha iyi görüntülemek için panoramik ya da periapikal röntgen istenebilir. Bu röntgenler sayesinde çürükler, gömülü dişler, kemik kaybı gibi tüm detayları tüm detayları ile görmek mümkün olur.
Çürük Aktivite Testi
Bu test ile birlikte diş yüzeylerinde oluşan çürüklerin oluşum potansiyellerini anlamak mümkün olur. Aynı zamanda ağız hijyeni ve çürük potansiyeli üzerinde daha detaylı bilgi edinmeye yardımcı olur.
Pulpal Vitalite Testi
Bu test ile birlikte diş yapısının canlılığını değerlendirmek mümkün olur. Elektriksel ya da termal uyaranlar kullanılarak yapılan bir testtir. Bu test ile dişlerdeki sinir hasarlarını belirlemek mümkündür.
Pededonti Diş Gelişim Testleri
Diş gelişim testleri ise çocukların çene gelişimi hakkında bilgi edinmek için yapılır. Radyografik ve klinik testler arasında yer alır.
Bakteriyel Plak Testi
Ağızda biriken bakterilerin ve plakların yoğunluğunu ölçmek için bu testten yararlanılmaktadır. Aynı zamanda ağız hijyeninin yeterli olup olmadığını anlamaya yardımcı olur.
Çocuklarda İlk Diş Muayenesi Ne Zaman Yapılmalıdır?
Çocukların diş sağlığı da son derece önemli kavramlar arasında yer alır. Süt dişleri yapısı gereği çürük oluşumuna en yatkın diş sürecidir. Bu sebeple çürük oluşumlarının önüne geçmek için de flour ve fissür örtücü kaplama tedavileri sık başvurulan tedavi yöntemleri arasındadır. Ayrıca çocuklarda ilk diş muayenesi ve tedavi işlemleri için 1 yaşından itibaren pedodontist hekimlere başvurulabilir.
Çocuklarda Bilinçli Sedasyon Nasıl Uygulanır?
Çocuklarda meydana gelebilecek diş hekimi fobisi ve doktor fobisinin önüne geçmek, varsa mevcut fobinin önüne geçebilmek için bilinçli sedasyon işlemi uygulanmaktadır. Bu işlem, çocuğun ani refleks kabiliyetine etki etmeyecek şekilde, genel bir rahatlamayı hedefleyen ve çocuğun rahat hissetmesini sağlayan bir işlemdir.
Çocuklar sık sık ve uzun süreli diş tedavisi göreceği dönemlerde, doktorlardan korkacağı için bilinçli sedasyon hekim tarafından uygulanabilir. Bilinçli sedasyon da kendi içinde tiplere ayrıldığından, diş hekiminiz çocuğunuz için hangi sedasyon tipinin uygulanması gerektiğini tespit edecek ve size bu yönde tavsiye verecektir.
Bilinçli sedasyon alttaki şekilde uygulanabilir:
- Gaz soluyarak sedasyon işlemi,
- Şurup veya hap şeklinde sedasyon işlemi,
- İğne ya da ilaç enjeksiyonu,
- Damar içine ilaç.
Sedasyon işlemi, sadece ilaç ile yapılmaz. Bu burundan gaz soluyarak, damardan iğne ile ya da fitil yöntemi kullanılarak da uygulanabilir. Genel rahatlama ihtiyacını karşılayan bu ilaçlardan hangisinin kullanılacağı ve çocuğunuza hangi sedasyon yönteminin uygun olacağını hekiminizden öğrenebilirsiniz.
Sedasyon İşlemi Yeterli Gelmiyorsa Ne Yapmalı?
Diş hekimlerinin, çocuklarda uyguladığı tedaviyi tam anlamıyla uygulayabilmesi için çocukların bazen tamamen bilinçsiz olması gerekiyor. Bu durum, yine diş hekimi tarafından belirleniyor. Genel anestezi yöntemi sayesinde de çocuk tamamen bilinçsiz haldeyken tedavi sürecine geçilebilir. Bu durumda çocuklar acı hissetmez ya da isteğe bağlı hareket edemezler. Genel anestezi işlemi ise hastanelerde uygulanmaktadır.
Anestezi bazı riskler taşıdığı için diş hekimlerinin bunu size bildirmesi gerekiyor. Bu sebeple tedavi yönteminde anesteziye gerek yoksa, zaten diş hekimleri ilk olarak sedasyon yöntemine başvuracaktır. Ancak sedasyonun yeterli gelmediği ve tedaviye engel teşkil eden bir durum söz konusu ise, diş hekimi genel anestezi yoluna başvuracaktır. Ancak bu durumda da yine anestezi teknikeri ile doğrudan görüşme yapabileceksiniz.
İlginizi Çekebilir : Gebze Çocuk Diş Doktoru
Bu işlem hastanede uygulanacak olup, aynı gün taburcu edilecektir.
