Diş ile ilgili yaşanan problemlerde diş hekimine gitmek birçok yaş grubundan insan için son derece endişe verici durumlar arasındadır. Ancak günümüzde diş hekimliği uygulamaları için acının en aza indirilmesi ve yapılan işlemin hissettirilmemesi için çeşitli yöntemler geliştirilmiştir.
İçerikte Neler Okuyacağım?
Bunlar içerisinde de anestezi ile diş çekimi ve sedasyon uygulamaları her zaman ön planda bir uygulamalardır. Bu uygulama sayesinde hem hasta rahatlar hem de bu tedavi süreci daha yüksek bir kontrol altında gerçekleştirilir. Genel anestezi ve sedasyon modern diş hekimliği uygulamalarında son yıllarda en çok kullanılan yöntemler arasındadır. Ancak bunlardan herhangi biri hastanın ihtiyacına göre belirlenir.
Sedasyon yöntemi daha çok hafif diş tedavisi uygulamalarında tercih edilir. Genelde diş doktoru korkusu yaşayan kişiler için ideal bir uygulamadır. Fakat genel anestezi uygulaması daha çok cerrahi işlem gerektiren durumlarda tercih edilmektedir. Modern diş hekimliği tarafından sunulan bu yöntemler özellikle tedavi sürecinde büyük bir avantaj sunar.
Genel Anestezi Yöntemi ile Diş Çekimi
Diş tedavilerinin birçoğunda lokal anestezi yeterli olabilmektedir. Ancak korku ve endişe boyutlarının çok yüksek olduğu zamanlarda lokal anestezinin yeterli olmadığı söylenebilir. Böyle durumlarda da genel anestezi uygulamasına başvurulabilmektedir. Genel anestezinin diş hekimliği uygulamasında tercih edilmesinin birçok önemli faydası olduğu söylenebilir. Özellikle genel anestezinin tercih edilmesindeki en önemli durumlar şunlardır:
- Bireylerin zihinsel engelli olması halinde tedaviyi kontrol altına almak
- Tıbbi açıdan riskli olan hastalar
- Küçük yaş grubundan olan hastalar
- Hareket kusuru yüksek olan hastalar
- Ciddi cerrahi müdahaleler
- Yeterli iş birliği halinde olmayan çocuklar
- Korku ve endişe düzeyi çok yüksek olan hastalar.
Genel Anestezi ile Diş Çekimi Nasıl Yapılır?
Diş çekimi sırasında eğer sedasyon yerine genel anestezi tercih ediliyor ise böyle durumlarda hastanın bu yönteme uygun olması gerekir. Genel olarak kompleks hastalar için tercih edilen bu uygulama hastanın konforunu da sağlamada önemlidir. Bununla birlikte hekimin bu işlemi daha kolay yapabilmesine olanak tanır. Anestezi ile diş çekimi işlemlerinde genel olarak şu süreç takip edilebilir:
Hastanın Kontrol Edilmesi
Bu işlem sırasında ilk olarak hasta genel bir değerlendirmeye alınır. Genel sağlık durumundan sistemik hastalıkları olup olmadığına bakılır. Aynı zamanda varsa kullandığı ilaçlar detaylıca incelenir. Bu işlemden hemen sonra panoramik röntgen ya da Konik Işınlı Bilgisayarlı Tomografi (CBCT) ile dişler genel olarak incelenir. Kök yapısı ve çevre dokular değerlendirmeye alınır. Bu işlem öncesinde aynı zamanda hastanın kan değerlerine bakılması önemlidir. EKG, akciğer röntgeni gibi tüm tetkiklerin yapılması gerekir. Açlık kan şekeri de istenilen tetkiklerden biridir. Bunlara ek olarak hasta yetişkin ise en az 8 saat, çocuk yaştakilerin de en az 6 saat aç kalması gerekir.
Genel Anestezinin Hastaya Uygulanması
Anestezi ile diş çekimi sırasında hasta anestezi cihazına bağlanmalıdır. Bu sırada hasta derin bir uykuya dalar ve yapılan işlemler sırasında hiçbir şekilde ağrı hissetmez. Buna ek olarak anestezi altındayken solunum tüpü takılır ve hastanın rahat nefes alması gerekir. Genel anestezi uygulanırken de şu detaylar önemlidir:
- Hastaya intravenöz adı verilen bir sıvı ilaç verilir.
- Daha sonra gerekiyor ise anksiyeteyi azaltacak takviye ilaçlar uygulanabilir.
- Propofol, tiyopental gibi ajanlar ile hastanın bilincini kaybetmesi beklenir.
- Hasta için mutlaka solunum güvenliğinin sağlanması gerekir. Bunun için de endotrakeal entübasyon uygulanabilir.
Anestezi ile Diş Çekim İşlemi
Anestezi etkisi hastada ortaya çıktıktan sonra da cerrahi uygulamaya başlanır. Böyle durumlarda anestezi ekibinin hastanın sürekli olarak solunum ve dolaşım değerlerini takip etmesi gerekir. Bu aşamada ağız içerisi çekim öncesinde antiseptik solüsyonlar ile detaylıca temizlenir. Sonrasında bölgesel anestezi uygulanır.
Çekim öncesinde periodontal ligament ile gevşetme yapılmaktadır. Sonrasında forceps ile ekstraksiyon işlemiyle dişlerin kök yapısına uygun şekilde çıkarılması gerçekleştirilir. Böyle durumlarda özellikle dişlerin kemiğe kaynamış olması durumu olabilir. Bunun için diş yapısında bölümleme yapılabilir. İşlem tamamlandığında keskin olan kemiklerin çıkıntıları düzeltilir ve gaz tamponlar ile kanama kontrol altında tutulur. Çekim tamamlandıktan sonra da anestezik ajanlar kesilerek hastanın kendine gelmesi için uyandırılır.
Sedasyon ile Diş Çekim Uygulaması
Sedasyonla diş çekimi de diş hekimliği uygulamaları arasında en sık karşılaşılan yöntemler arasında yer alır. Hastanın sakinleşmesi ve hissedilen ağrının en aza indirilmesinde kullanılan bir yöntemdir. Özellikle rejyonel anestezi uygulaması yapılan birtakım cerrahi işlemlerde tercih edildiği söylenebilir.
Hastanın yaşadığı diş çekim kaygısı ve rahatsızlığını en aza indirmek için yatıştırıcı ilaçlar kullanılması “sedasyon” olarak açıklanabilir. Bu ilaçlar ağız yolu ile alınabildiği gibi enjeksiyon yöntemiyle de alınabilir. Ancak bu aşamada kullanılan ilaçlar ve dozlar kişilerin yaş ortalamasına ve tıbbi geçmişine göre değişebilir. Uzman doktorlar bu ilaçları hastalarının durumuna göre belirlemek durumundadır.
Sedasyonla Diş Çekimi Nasıl Yapılır?
Diş çekimi sırasında hastanın kendini rahat ve güvenli bir ortamda hissetmesi gerekir. Bu yöntem ile hastadaki korku ve endişe duygusu en aza iner. Aynı zamanda var olan anksiyete de ortadan kalkar. Aynı zamanda hastalardaki ağrı eşiği en üst seviyeye çıkar ve ağrıyı daha az hissetmeleri sağlanır. Hastaların stresini ortadan kaldırması açısından da oldukça avantajlı olduğu söylenebilir.
Hatta çocuklardaki yüksek korku sonrasında travma oluşumunu tamamen ortadan kaldırabilir. Bu bakımdan sedasyonla uyutarak diş çekimi son derece önemli sayılabilecek uygulamalar arasındadır. Hastalara damar yolu açılarak ilaç enjekte edilmesi ile uygulanan bir işlemdir. Ancak bazı durumlarda ağızdan da bu ilaçlar alınabilir. Sedasyonla diş çekimi nasıl yapılır, sorusuna ise şu şekilde karşılık verilebilir:
- Öncelikle hastanın sağlık durumu, ilaç kullanımı ya da alerjik durumu kontrol edilir.
- Panoramik röntgen ya da CBCT yani Konik Işınlı Bilgisayarlı Tomografi ile diş durumu değerlendirilir.
- Alınan değerlere ve hastanın durumuna göre ilaç seçimi yapılır.
- Sedasyon sırasında hastanın nabzı, kan basıncı gibi tüm değerleri izlenir.
- Sedasyon esnasında mutlaka hastanın uyanık olup olmadığı sık sık kontrol edilir.
- Diş çekimi tamamlandıktan sonra hasta uyandırılır.
Sedasyon Seviyeleri Nedir?
Diş çekimi sırasında sedasyon yöntemine başvurulacak ise mutlaka kişilerin belirli tetkiklerden geçmesi gerekir. Sağlık durumlarına göre uygulanacak olan sedasyon yöntemi de farklılık göstermektedir. Bu seviyeler minimal, orta ve derin olmak üzere 3 grupta incelenebilir. Sedasyonla diş çekimi seviyeleri şu şekilde açıklanabilir:
Minimal Sedasyon: Bu sedasyon yönteminde hastanın bilincinin açık olması sağlanır. İşlem sırasında kendisine verilen birtakım talimatlara uygun hareket eder. Bu esnada hastaya oksijen yanında azot protoksit uygulanabilir. Hasta bu aşamada diş hekimi ile sürekli iletişim ve işbirliği halindedir.
Orta Sedasyon: Bu işlem sırasında da hasta uyanık olmakla birlikte üzerinde bir uyku hali vardır. Ancak hastanın solunumu kendi kendine gerçekleşir. Orta sedasyon uygulamasında ise propofol ya da fentanil gibi ilaçlardan yararlanılmaktadır. Kaygı düzeyi yüksek hastalar için uygundur.
Derin Sedasyon: Derin sedasyon ise hastanın bilincinin daha yüksek bir düzeyde baskılanması gerekir. Bunun için hastaya ayrıca oksijen verilir. Bilinçsiz sedasyon olarak da bilinmektedir.
Sedasyon ve Genel Anestezi Arasındaki Fark
Diş çekimi sırasında hastalar için farklı anestezi alternatifleri vardır. Böyle durumlarda öne çıkan tedavi uygulamaları arasında sedasyon ve genel anestezi en önemli anestezi türleridir.
Sedasyon yönteminde hasta solunumu kendi kendine sağlar ve acı hissetmez. Ancak genel anestezi yönteminde hasta tamamen uyku halindedir. Kendi başına nefes alamadığı için solunumu her zaman açık tutulmalıdır. Bunun için de entübasyon uygulanır. Çok daha karmaşık işlemlerde genel anestezi yöntemine başvurulmaktadır.
İlginizi Çekebilir : Gebze Özel Diş Hastanesi
